
Ağustos
Güneş doğdu mu, rüyalarımda iyot tadı, dalga sesleri, yüzümün çeperini kavuracak gün… Çakıl patikadan ağır aksak geçip giden insanlar… Hava serin. Gün doğalı yarım saat olmuştur. Dün gece başım yastığımda, Ege’nin karanlığında yok olmayı düşünerek uyuduğum bir uykunun sonu bu. İşte uyandım. Deniz karşımda. Güneş yükselmiş. Ege karanlık değil şimdi.
Odysseus eve ya hiç varmadıysa?
Assos
*
Gece boyu süren yolculuk. Otomobil pencerelerine sıvanan simsiyah kır kuşları. Virajlar, insanların uyukladığı ışıklı benzin istasyonları, Ankara soğuğu. Sabaha karşı Çorum – Samsun arasında bozkırın ortasından geçen ve artık vahşi köpeklerin ve kargaların istilasıyla pek de tercih edilmediği anlaşılan o uzun yol. Etrafında hiçbir insan izine rastlanmayan kavşakta bekleyen bir jandarma arabası. İçinde uyuyan iki jandarma. Bitmeye başlayan benzin için zar zor bulunan kırık dökük benzin istasyonu. Eski model bir traktör, bok ve sidik kokan bir tuvalet. Kapısına vura vura zorla uykusundan uyandırılan asık suratlı ve ağarmış kot pantolonu kıçından düşmek üzere olan yabani benzinci. Tekrar aynı yol… Büyük çelik ayakların üzerinde kalın puntolarla yazılmış saçma köy isimleri ve tepelere tırmanan uzun yolların sonunda birkaç kırık dökük ev. Çorak tepelerin üzerinde gölgelenen sabahın lanetli aydınlığı. Uzaklarda sarı ovanın ortasında tek tük görünen iki katlı evler. Saman balyaları… Ve adeta insan boğazından ani bir tiksintiyle fışkırmış istifra dalgasına benzeyen sarı bir deniz gibi kirli ova.
*
Yol yükseldikçe kayaların üzerinde su yeşili parıltılar. Ağaçların, üzerlerine hürmetle eğildiği virajlardan dönüyoruz. Sol tarafımızda tepelerden dökülen irili ufaklı şelaleler. Sağ tarafta ise akan derenin üzerine neredeyse birer kilometre mesafe ile kondurulmuş, tarihin mütevaziğini sırtlarına yüklenmiş taş köprüler. Otomobilin açık camlarından içeri vuran soğuk rüzgardan mı yoksa dağ ve insanın karşılaşmasından doğan o tedirgin edici teslimiyetten mi bilinmez, bir ürperti alıyor beni. Doğa ile karşılaşmak her zaman bu yabani duyguyu uyandırır insanın içinde. Tedbirsiz bir teslimiyetten başka elimizden gelen bir şey yoktur.
Nihayet yemyeşil, geniş yamaçların heybetli kayalardan sıyrılarak sis bulutlarına kavuştuğu zirvedeyiz. Hafif bir yağmur var. Karşımızda Santa Harabeleri. Bir zamanlar bu eski Rum köyüne ait olduğunu anladığım taş kalıntılar. Yeşil ve nemli otların arasından zar zor seçilen temel kalıntıları. Yüksek rakımdan dolayı bulanan zihnim. Kilisenin yıkık ve nemden yosun yosun ufalanan taşları. Apsis duvarındaki oyuktan görünen sis ve uzaktan zar zor seçilen köy evleri. Az sonra biraz daha yukarıya tırmanıyoruz, Santa ayağımızın altında şimdi. Geniş yamaçlarda yükseklik hissinin insanın karın boşluğunda doğurduğu o hazla karışık korku. Ölüm, sonsuzluk, sis, soğuk, nem, ter, endişe: İnsan.
Dönüşte bozuk bir asfalttan sallana sallana şehre dönüyoruz. Yine nemin kirli soluğu gövdelerinde, boncuk boncuk, devrilmeye hazır kayalar. Saman yüklü kamyonlar. Heyelan tehlikesini gösteren paslı tabelalar. Etrafındaki yoldan dolaşılan bir yaylanın kıyısında genç kızlar, kirli, ufak kavanozlarına doldurdukları yabani erik reçellerini geçen otomobillere kendi şivelerinde hürmetle seslenip satmaya çalışıyorlar. Kendileri gibi incecik ve mahzun yağmurlardan tel tel yüzlerine dökülmüş saçlarını işaret parmaklarının ucuyla hafifçe geriye atıp coşkuyla gülerek el sallıyorlar bize. Sevimli ve neşeli sesleri asılı kalıyor bu yüksek rakımın ebedî yalnızlığında.
*
Sonbahar misali, tabiatta düşüş eğiliminde olan her şeyin hüznü çağrıştırdığını uzun zaman önce nerede okumuştum bilmem. Yalnız Çal mağarasının bronz renkli, nemli kayalarının arasında sarkıtlara hayret ve hayranlık dolu gözlerle bakarken aklıma geldi yine. Evet düşüş, insanlığın en eski sığınağının içinde, en eski gerçeklerinden biri.
Nemli kayalar arasında sıcacık tenim tütüyor. Buharlaşan nefesimin yüzüme yayılan ıslaklığı. Yalnız duvarlardan sızan ve tenime karışan yabanıl bir koku… Sanki nemli mağara duvarlarından sızarak tabiatın öz suyunu taşıyan bir damlayı alsak, sonra insan bedeninin hiç bozulmadan bugünlere ulaşmış özünü katsak içine, ortaya çıkan ecza tam da böyle kokar. Bu kokuya aşina olduğumu hissediyorum. Tuhaftır ara ara hiç ummadığım yerde duyarım ben bu kokuyu. İçime çekerim. Kaynağını bulamam yalnız.
İnsanlığa dair tüm tutku, yaşama ve çoğalma arzusu bu kokuda birleşmiş gibi. İnsanlığın en eski sığınağında en eski yazgısının kokusu mu bu? Ölüm de tıpkı böyle kokuyor olabilir. Düşüş, koku, mağara ve insan: Yaşama ve çoğalma hissinin tüm kudreti.
*
Sisli yayla. Uzaktaki her nesne rüya alemine mahsus sırlar ile perdelenmiş gibi. Tabiatın içinde çoğu zaman sonsuzluğu buluyor gibi olsak da, gerçekten tabiata karıştığımız an, ona mahkum olduğumuzu anlarız.
*
Giresun – Ordu yolundayız. Saat 00.08. Bugün doğum günüm. Felaket bir yağmur var. Yeni yaşıma sekiz dakika önce girdim. Karadeniz’in açıklarında kopan fırtınanın şimşekleri ile aydınlanan gece. Kaza yapan otobüsler. Silecek kollarının yetişmediği bir felaketin ortasında, uzun ve yırtıcı karanlığın içinde araba farlarını takip etmekten başka çaremiz yok. Viyadüklerde bize düşman bir rüzgar. Sarı ışıklarla aydınlanmış tünellerden geçiyor, sonra yağmurun ve karanlığın içinden yolun iki tarafındaki dağ yamaçlarına sıralanmış ulu ağaçların asırlık gölgeleriyle içten içe irkiliyoruz.
*
Eylül
Yedi kat göğün göğsünde açan bir çiçek var.
Suyu ölülerin dudağından,
O çiçeğe bahar olup durduğum,
Kainatın kırık aynasından,
Kendi yüzümü gördüğüm,
Bilinmeyeni bildiğim,
Görünmeyeni gördüğüm,
Yazılsın.
Yedi kat yerin altında batan bir güneş var.
Ateşi ölülerin başından,
O güneşe divane olduğum,
Ve ölgün parıltısından,
Talihimi bulduğum,
Özümü kaybettiğim,
Bir cümle ah ettiğim,
Bir yaz sabahı göçtüğüm,
Varsın mezarım,
Kazılsın.
*
Sarsılan kayadan sırt üstü uçuruma düşerken tuttuğum baldıran yapraklarının damar halindeki kökleri ve yürüyen, canlandıran, iç gıdıklayan suyun o damarlarda bir zamanlar kımıldandığını duyumsuyor olmam. Kendi gövdem gibi tıpkı. Kelimelerin ördüğü duvarlar arasından ilk kaçışım bu ve şimdi hiç bilmediğim bir kayanın üzerinden hiç bilmediğim bir uçuruma düşüyorum.
Bir kere geliyor, bir kere kaçıyor, bir kere yaşıyor, onlarca kez ölüyoruz.
Bulutlara kanı sıçrıyor insanlığın. Ben de sırt üstü yere çakıldığımda öyle bir dağılacağım ki, gökyüzüne bakan, akşamın kızıl efsunu zannedecek benim kanımı.
*
İnsanlık tarihindeki her şey umut mezarlığındaki bir mezar taşı gibidir. Beklemek ve umut.
*
Sanat ürünlerinde malzemenin verilip, yorumun kolektif bilince bırakılmasının aşırı bir örneği: Lynch’in “Inland Empire” filmi. Lynch ustayı severim fakat entelektüel bir fikrin temelleri, daima kafa karışıklığı üzerinde yükselmez. Bazen en yalın, en katıksız bir öyküde de entelektüel ve orjinal bir doku barınabilir. Zannımca sanatçı olmanın esaslarından biri de kafa karışıklığını tıpkı zehir / panzehir örneğinde olduğu gibi dozunda vermek, bu tezatlığı zihinlerde ustaca yönetmektir. Sanat ürünlerinde girift olmak ortaya konulan işin kalite kıstasını direkt olarak yansıtmaz. Bu filmin basit senaryosu, basit olmasına rağmen izleyene çok şey katacak bir şekilde işlenebilirdi oysa. Karıştıkça karışan, bazen oldukça flulaşan bir kurgu bende bildiğimiz, alıştığımız “işte bu bir David Lynch filmi!” hayretini ve hayranlığını uyandırmadı.
Ekim
Dorian Gray’in kötü bir temsilini izledim. Hiç yaşanmamış bir akşam gibiydi. Solgun neon ışıklarıyla zamanı kollayan gözlerin bir günün ardından çöken yorgunlukları ve Ekim ayının serinliği.
*
Kenetli dudaklarımla,
Ardında mevsimin değiştiği kapıları çarpıp,
Ağlayası bir çocuk gibi geçeceğim dünyanın önünden,
- Ne oldu?
- Yaz nadide bir çiçekti, soldu.
Akşamların altın kabından yudumladığım ateş,
İçime doldu.
*
Işığa değince çözülen duman.
Mutlak olanın gelmesi için beklenen zaman dilimlerinde yavaş yavaş ölme hürriyeti.
Işığa dolanınca kaybolan bakış.
Kucaklanamayan umut dolu, sımsıcak gövde.
Eski isimlerin ve eski seslenişlerin lügatında yazan reçete.
Öylece durmak, durmak ve hiçbir şey için harekete geçememek.
Beklemek, ölesiye beklemek.
Işık değince kaybolan hayal.
Yine büyük bir ışığın doğurduğu sis bulutuna karışıp kaybolan can. Dolup taşamamak, sonuna kadar dolup taşamamak.
İzlemek, yalnızca izlemek.
*
Hayal kırıklığı kadar insanî, onun kadar hayatın sırrını taşıyan başka bir şey yok şu dünyada. Ardında hayallerimizi saklayan ışıklı cam kırıldığında, önünde durup iştahla izlediğimiz, belki de zihinlerimizde onlara yeni bir gerçeklik biçtiğimiz hayallerin, aslında bir dekor olduğunu acıyla sezer ama daha sonra bunu da kabullenmekte zorluk çekmeyiz.
*
İhtimallere inanmaktan doğan tebessümleri yüklenerek, geceleri gözümüzün önünden bir bir geçer umutlarımız. Geçerler ve bilinmez bir sabahta kaybolurlar. Artık her gece, bilinmez diyarlara umutlarla birlikte yolcu ettiğimiz başka başka benliklerimizden arta kalanlarla yeni bir benlik oluşturup, değişen ve dönüşen dünyaya uyum sağlarız. Istırap da böylece eklemlenir ruhumuza. Her yeni gün başka bir benlik yaratmak zorundayızdır. Son derece monoton olan her yeni güne böylece katlanabiliriz yalnızca. Evrimin bir gereği ya da bir süreği mi?
*
Bazen bir noktaya bakarak saatler geçirmek istiyor, ruhumu yitirecek kadar büyük bir kayıtsızlığın uçurumundan aşağı sarkıyor, ama tam düşecekken, geri çekiliyorum. Kalbim çarpıyor. Kalbimin her çarpıntısında kızıl bir kan damlasına sığan kainatın, devasa boşlukların içine damladığını düşünüyorum.
Rutubetin ortasında eskittiğim yüzüm. Rutubet ve insan yalnızlığı arasında çeşit çeşit korkular devşirerek taze ekmek kokan o ferah, o güneşli sabahları özlüyorum. O sabahlardaki yalnızlığım benim. Mavi, masmavi neşem.


