Yıllar önce küratörlüğünü Demet Yıldız’ın yaptığı retrospektif isimli sergisiyle İstanbul Modern’e konuk olan Amerika doğumlu, Güney Afrikalı fotoğrafçı Roger Ballen, bu sergide bin dokuz yüz seksenlerden itibaren gerçekleştirdiği ve birden fazla sanatsal öğeyi (çizim, resim, kolaj ve heykel) kullandığı fotoğraflara yer veriyor. Hala dünyanın farklı yerlerini gezen bu sergiyi internet üzerinden ya da retrospektif sergi kitabından inceleme şansı bulabilirsiniz. Seksenli yıllar öncesinde daha çok belgesel fotoğrafçılığı yapan sanatçı zamanla kendi çizgisine oturarak, biraz da Kafka’dan etkilenerek, benzersiz üslubunu ”ballenesk” olarak nitelendirmeye başladı. Onun fotoğraflarını farklı yapan şey ise farklı sanatsal öğelerin kullanımlarına ek olarak fotoğraf tekniğinde de doku, ışık ve özneyle etkileşim (seçtiği özneler de genelde toplumsal normların dışındadır) ile fotoğrafta sadece biçimsel özelliklerle kısıtlı kalmaktansa ötekileştirilenlerin hayatlarını direkt olarak bize sunmasıdır. Fotoğraflar iyi incelendiğinde sadece göze hoş gelmesi için değil (ki çoğu fotoğrafı kalıplaşmış estetik algısından çokça uzaktır), özne ve nesnelerin bağlantısını ve psikolojik yoğunluğunu yüksek derecede hissettirir. Ballen’ı Samuel Beckett gibi biraz garip, ıssız ve belirsiz olarak nitelendirmek bu nedenle mümkündür. ”İnsani durumun absürtlüğünü açık eder ve groteskin içinde komikliği bulur, deliliği gerçekliğin kenarında konumlandırır.” Fotoğrafçılığa başlamasındaki etken faktörlerden biri de altmışlı yıllarda annesinin Magnum Photos’ta editörlük yapmasından mütevellit çocukluğunun fotoğraf ve fotoğrafçılarla çok içli dışlı geçmesidir. Jeolog olarak gittiği Güney Afrika’da fotoğrafçılık anlamında profesyonelleşmeye başlamıştır ve aktif çalışmalarına yoğun olarak devam etmektedir.
